donderdag 4 januari 2018

Ondersteboven achterstevoren (gastblog 17)





Ik heb een paar weken te maken gehad met een bijzonder (persoonlijk) dilemma. Misschien herken je het, misschien ook niet. Het zou ook helemaal aan mij kunnen liggen. En echt een dilemma is het ook weer niet, maar het houdt mij wel bezig. Laat ik proberen onder woorden te brengen waar ik het over heb.
Een enkele keer lees ik een boek dat ik zó fijn en mooi vind, dat ik in de periode dat ik in dat boek bezig ben, iedereen er over zou willen vertellen en zou willen aansporen om het ook te gaan lezen. Op zich niets mis mee, zeker niet als je een boekenblogger bent en dus altijd graag mensen enthousiasmeert voor lezen :) . Ik kan dan bijna niet wáchten om een blogpost te schrijven. Maar dan. Dan is het uit. En dan wil ik het opeens het liefst helemaal voor mijzelf houden. Dan wil ik mijzelf en het boek beschermen tegen kritiek van anderen. Van andere lezers die dat boek helemaal niet zo goed vonden of lezers die een heel andere betekenis aan het verhaal geven dan ik. Dan word ik voorzichtig om mijn mening te geven. Bijna alsof ik bang ben dat ik het boek te kort doe als ik er een leeservaring over schrijf. En dan kan het zomaar een paar weken duren voordat ik dan uiteindelijk toch die blogpost schrijf.
Zo'n ervaring heb ik met De Engelenpoort van Penelope Fitzgerald (uitgeverij Karmijn).
Het verhaal is gesitueerd in het Engeland van 1912. De jonge Fred Fairly woont en werkt in universiteitsstad Cambridge, als wetenschapper/docent Natuurkunde aan het St. Angelicuscollege. Een echte mannenwereld, want er is nog nooit een vrouw binnen de muren van dit college geweest. Door de beschrijvingen van Fitzgerald heb je meteen de sfeer te pakken en waan je je terug in de tijd. Door een botsing komt Fred toevalligerwijs in contact met Daisy Saunders. In eerste instantie worden zij als echtpaar aangezien en dat maakt het een en ander bij Fairly los. Simpel gezegd heeft Daisy een "iets" andere achtergrond en een iets ander leven dan Fred. Maar Fred valt als een blok voor haar en voor enige tijd staat zijn leven in het teken van het terugvinden en terugwinnen van Daisy.
Een eind goed al goed verhaal? Als jij al eens eerder iets van Fitzgerald hebt gelezen, weet je dat dat er niet in zit. Zij is een meester in het verbloemd neerzetten van situaties. Waar het allemaal beleefd en beschaafd lijkt voort te kabbelen, in mooie lichte en subtiele zinnen met respect voor de mores van die tijd, blijkt wát er verteld wordt toch echt ook donkere kanten te hebben. En dat maakt haar romans zo ongelooflijk fijn om te lezen. Je wordt aan de hand meegenomen, deint mee op het lief en leed en opeens dringt het door dat het soms maar schone schijn is. Prachtig, fascinerend.
Opvallend aan deze roman vind ik de chronologie. De botsing, het fietsongeluk, en de daarop volgende verwarring over de relatie tussen Fred en Daisy heeft namelijk al plaatsgevonden. We vallen dus eigenlijk midden in de verhaallijn. Dat maakt het verhaal levendig en je wordt automatisch nieuwsgierig naar wat er zich heeft voorgedaan.
  
De sfeer die Fitzgerald neerzet vind ik echt traditioneel Engels. Beschaafd, onderkoeld, keurig en netjes maar tegelijkertijd subtiel afrekenend met personages en maatschappelijke verhoudingen. Door het academische wereldje deed het mij denken aan de wereld van Inspecteur Morse, wellicht vooral bekend van de tv-serie maar oorspronkelijk bedacht door de schrijver Colin Dexter. Mijn eerste kennismaking met Morse was op papier, namelijk in De doden van Jericho (Uitgeverij Rainbow). Het bijzondere karakter van Morse tegen de achtergrond van academisch Oxford is door Dexter (en de regisseur van de tv-serie) overtuigend uitgewerkt. Het niet helemaal sociaal aangesloten zijn, het net een beetje buiten de maatschappij staan. Het maakt een persoon interessant.
En in het verlengde van de serie rondom Morse had ik tijdens het lezen van De engelenpoort ook een summiere associatie met een andere televisieserie, namelijk Dagboek van een herdershond. Eerlijk gezegd is dit niet een serie die ik vroeger echt gevolgd heb (want in de protestantse setting van mijn jeugd was het nog alles behalve gebruikelijk om naar een katholieke serie te kijken), maar uit de flarden die ik wel gezien heb, heb ik toch wat herinneringen opgeslagen. Dagboek van een herdershond gaat over een jonge kapelaan, Eric Odekerke, die in dezelfde tijdsperiode als Fred Fairly, zijn eigen weg moet zien te vinden. Ik herinner mij eigenlijk vooral zijn stunteligheid, zijn charmante onhandigheid en verlegenheid.
Die onhandigheid, verlegenheid en gevoelens van gene zien wij ook terug bij Fairly. Ik heb maar met moeite afscheid van hem kunnen nemen. Van Fitzgerald las ik eerder De boekwinkel (eveneens uitgegeven bij Karmijn). Ook daarin begin je nietsvermoedend, tevreden in jouw stoel genesteld, ondergedompeld in theedrinkend, beleefd converserend Engeland. En ook in die roman krijg je op een gegeven moment de kriebels en begint er het besef te komen dat niets is wat het lijkt. Onder alle vrolijkheid, tevredenheid en alledaagsheid verwerkt Fitzgerald een donkere, cynische ondertoon. En daarmee worden haar verhalen invoelbaar en geloofwaardig. Een bijzondere schrijfster.
Veel leesplezier!

donderdag 14 december 2017

Op de radio

Bibliotheekmensen, het zijn aardige mensen, de meesten dan. Maar ook hebben ze vrijwel allemaal één tick. Geef ze de kans om te vertellen wat zij nu een goed/mooi/spannend/slim/fantastisch/onovertroffen boek vinden en je krijgt ze niet meer stil.

Sinds een aantal maanden hebben we hier in de Binding nieuwe buren. In de toren die uitsteekt aan de voorkant van het gebouw zit sinds een tijdje de lokale radio Compleet FM.

Voeg de vorige twee alinea's samen en je hebt een radioprogramma. Op Compleet FM. Hoe dat programma nu precies 'Man en; Boek' is gaan heten ben ik kwijt. Al klopt de titel wel. Ik ben een man, en het gaat over boeken, voor een groot deel dan.

Elke laatste dinsdag van de maand is 'Man en Boek' van 10 tot 11 uur te beluisteren.

Nou ja, dat proberen we. Tot nu toe ging er met regelmaat iets mis. Er was vernielde apparatuur en de laatste keer moest er iemand snelsnel in zijn auto springen om het juiste knopje te vinden dat er voor zorgde dat wat er in de studio gezegd werd ook nog werd uitgezonden.

Maar vanaf aankomende dinsdag 19 december gaat het allemaal goed en vloeiend. Ik weet het zeker. En mocht u nu denken, 18 december is helemaal niet de laatste dinsdag van de maand, dat klopt. Maar de echte laatste dinsdag, dan is er iets met kerst.

Elke uitzending gaat het over boeken die misschien niet zo heel erg voor de hand liggen. Volgende week doe ik denk ik een best komisch verhaal over een familie die, gedwongen door de grote bankencrisis alles kwijt is en met de auto door Amerika reist op weg naar, tja, een oplossing. Het andere boek zal denk ik het minder vrolijke maar heel prachtige verhaal zijn van een man in Syrië die tegen alle kansen in probeert zijn vader te begraven in zijn geboortedorp. Iets dat lastig is tijdens een burgeroorlog.

Fijn, in ieder geval voor mij dan is dat ik ook zelf de muziek uit mag zoeken. Dus die ga ik dit weekend bij elkaar zoeken.

In ieder geval komt deze voorbij. Denk ik.
Tot dinsdag.

Ton

vrijdag 3 november 2017

Gehackt




'Het begon met een rekeningafschrift dat uit mijn brievenbus is gehengeld. Toen is er een bankpasje aangevraagd en daarna is mijn rekening geplunderd. Hoe kan de bank zomaar mijn geld aan iemand anders geven? Krijg ik straks allerlei rekeningen en incasso's aan mijn broek? Ik vind het zo erg, naïeve trut die ik ben.'

Dit stukje tekst komt uit het boek "Komt een vrouw bij de h@cker" van Maria Genova. Genova schreef dit boek dat gaat over identiteitsfraude en sinds dat moment vertelt ze door heel Nederland over de angstaanjagende dingen die je kunnen overkomen als je zomaar even niet oplet.

Genova ging voor haar boek zelfs zover dat ze contact zocht met een hacker en vervolgens zichzelf, of beter haar computer liet hacken.

Op donderdag 16 november geeft Maria Genova een lezing in de Bibliotheek Langedijk over identiteitsfraude, hacken en vooral wat je er tegen kunt doen. En gelukkig is het geen super ingewikkeld onnavolgbaar technisch verhaal. Net zo toegankelijk als haar boeken zijn vertelt ze over wat haar overkwam.
De lezing is van 20.00 tot 21.30. Kaartjes kosten €3,50 voor leden en €5,- voor niet-leden.
Reserveren kan in de bibliotheek of via deze link.

vrijdag 13 oktober 2017

Filmpje!


'Bibliotheken doen zoveel meer dan alleen maar boeken uitlenen'. Als er één zin is die je vaak leest (als je in een bibliotheek werkt) dan is het die wel.

Maar wat nu als je gewoon naar de bibliotheek komt om boeken te lenen? Wat kom je dan tegen van dat 'zoveel meer'?

We vroegen aan wat mensen die het Taalcafé bezoeken wat ze daar aan hebben, hetzelfde deden we met wat vrijwilligers, en we vroegen het aan Patricia,

Er was geen script of echte voorbereiding, en de camera was een fototoestel dat niet echt altijd alles meer scherp ziet. Maar het is wel een beeld, van dat 'zoveel meer'.

donderdag 14 september 2017

Heel Zuid-Afrika bakt – gastblog nr 16




Een Hollandse zomer. Af en toe stralend mooi, maar vaak luidde de tekst van de weersverwachting: overwegend wisselvallig. "Regen is goed voor de tuin en voor het land". Dat accepteer je makkelijker als je, zoals ik, tussen de agrarische bedrijven woont. En het was een bewuste keuze om de vakantie op eigen terrein door te brengen. Op onze stek van 5.000 m2 is genoeg te doen en áls de zon zich laat zien, is er altijd wel een plekje te vinden om de stralen op te vangen (of juist te vermijden). Kortom, ik genoot volop van een heerlijke vakantie.

In mijn eerste week trof ik mijzelf in de keuken aan, met alle ingrediënten voor een traditionele Zuidafrikaanse "melktert". Binnen het bedrijf van mijn lief (Dutch Food School) is er natuurlijk ruimte om regelmatig wat te experimenteren, zodat tijdens kook-bijeenkomsten er steeds meer mogelijkheden voor onze gasten/cursisten zijn om een leuke, leerzame en lekkere tijd met elkaar te hebben. Maar de melktert kwam niet uit de koker van mijn lief. Nee, de inspiratie kwam van Tannie Maria van Harten. Ken jij haar nog niet? Dan zou ik daar maar snel verandering in brengen, want deze dame verdient alle aandacht. Ik maakte met Tannie Maria kennis doordat ik Recepten voor liefde & moord mocht lezen, geschreven door Sally Andrew en uitgegeven bij Orlando.

Weduwe Tannie is niet meer de allerjongste, heeft een baantje bij de plaatselijke krant en is dol op koken, bakken en eten. Haar receptencolumn komt onder druk te staan door een financiële reorganisatie, maar gelukkig weet zij samen met hoofdredactrice Hattie en stoere journaliste Jessie de rubriek te behouden door het om te bouwen tot een soort "Lieve Mona", maar dan dus door Tannie Maria. Mensen kunnen haar schrijven of mailen met een probleem of vraag en dan stuurt zij een bijpassend, inspirerend recept.

In deze nieuwe rol ontvangt zij van een haar onbekende vrouw meerdere noodkreten. En dat is het startsein van een spannend detectiveverhaal. De drie dames van de plaatselijke krant stellen een eigen onderzoek in (tegen de uitdrukkelijke wens van de politie). De tactiek van Tannie is allerlei zelfgebakken lekkers in te zetten als iemand aangespoord moet worden om informatie te geven. Tannie Maria heeft overigens niet een echt makkelijk of gelukkig huwelijk achter de rug. Om te "ontsnappen" aan haar gewelddadige echtgenoot was zij vaak in de keuken in de weer en dat is na zijn overlijden niet anders geworden. Haar figuur deint mee met het feit dat zij ook altijd even proeft wat zij aan het maken is. Nu zij onbedoeld in een moordonderzoek terecht is gekomen, moet zij opeens van alles doen en ondernemen wat niet tot haar gebruikelijke doen en laten hoort. En dat opent nieuwe deuren, nieuwe perspectieven. Zij is op een aantal vlakken een beetje een buitenbeentje, maar dat geeft juist extra charme en diepgang aan haar karakter. Bijkomend voordeel van de situatie is dat Tannie regelmatig contact moet (en wil) hebben met de rechercheur die het onderzoek leidt, een imposante en aantrekkelijke man is. Dus dat geeft een extra verhaallijn.

Het verhaal zit goed in elkaar, de verhaallijnen sluiten op elkaar aan en het geheel vormt een logische eenheid. Als je het als "ontspannend spannend" verhaal wil lezen, zit er genoeg in. Maar toch vond ik voor mijzelf de waarde van deze roman niet zozeer in opbouw en plot zitten, maar in de zeer beeldende schrijfstijl van Sally Andrew. De omschrijvingen van bijvoorbeeld het weer, de natuur, de hitte, de stilte en het verdriet zijn allesbehalve letterlijk en toch snap je precies wat er wordt bedoeld.

Hoewel eten een belangrijk ingrediënt is in deze roman en er achterin enkele recepten zijn opgenomen, is het zeker geen kookboek. Je kunt deze roman ook heel goed lezen en waarderen zonder ook maar de aandrang te voelen zelf de keuken in te duiken. Als lekkerbek en zoetekauw vond ik het juist wel leuk om één van de recepten te proberen en dat werd de melktert (naar een recept van een vriendin van Tannie Maria). 


Tijdens het maken van de taart begon ik de sfeer van het boek steeds beter te begrijpen. Het is een recept waarbij je de tijd moet nemen om het deeg te kneden, om de melk te verwarmen en de verschillende ingrediënten samen te laten smelten. Ik werd vanzelf gedwongen in het tempo van verzengend heet Zuid-Afrika. En net zoals het bereiden van voeding tijd en aandacht (en liefde!) nodig heeft, zo vraagt ook het oplossen van puzzels en levensvragen tijd en aandacht. Versnellen heeft geen zin.

Naar ik heb begrepen heeft Sally Andrew in ieder geval al een tweede deel rondom Tannie Maria geschreven. Het is bij mij niet bekend of dat deel ook in het Nederlands vertaald gaat worden maar ik hoop het wel. Ook deze hoofdpersoon is veelzijdig genoeg om daar een hele serie omheen te bouwen en ik wil graag nog vaak van de schrijfstijl van Andrew kunnen genieten.
Veel leesplezier!
theonlymrsjo
(deze blogpost verscheen in een iets langere versie op www.theonlymrsjo.nl)