dinsdag 9 augustus 2016

Waarom ook niet? (Gastblog nr. 9)

Deze blogpost verscheen eerder (21 juli 2016) op www.theonlymrsjo.nl

Soms denk ik dat ik onder een steen leef. En dat terwijl ik mijzelf toch best bij de tijd vind. Ik weet van de wereldschokkende uitslag van het Brexit-referendum, ik ben op de hoogte welk voetballand zich de komende vier jaar Europees Kampioen mag noemen, ik heb geïnteresseerd gekeken naar de informatie over de Juno-expeditie naar Jupiter, ik heb verbijsterd gekeken naar de gebeurtenissen in Nice en ik kan (bijna) alle namen van onze ministers opsommen. Maar Ellen Deckwitz? Van haar had ik nog nooit gehoord.


Gelukkig is daarin nu verandering gekomen. Zij heeft namelijk een heel leuk boekje geschreven over poëzie met als titel Olijven moet je leren lezen, uitgeven bij Atlas Contact. Deze titel, met de ondertitel Een cursus genieten van poëzie, geeft al aan dat het hier gaat om een inspirerende aansporing om je niet te laten afschrikken door poëzie, maar juist de moeite te nemen om gedichten te leren lezen. Stap voor stap. Vanuit verschillende invalshoeken neemt zij de lezer mee in deze wereld.

Dit doet zij op een prettig leesbare, aansprekende manier en zo vanzelfsprekend dat je bij jezelf inderdaad denkt: waarom ook niet? Waarom zou ik niet de inspanning leveren om mij te verdiepen (en daarmee mogelijk te verliezen) in poëzie? Deckwitz waarschuwt in de inleiding dat poëzie méér kan betekenen en veroorzaken dan je vooraf verwacht. Bij deze waarschuwing wil ik nog toevoegen: in elk hoofdstuk geeft zij tips over gedichten, gedichtenbundels en bloemlezingen. Voor je het weet heb je een ellenlange lijst meegeschreven, omdat alles zo enthousiast wordt gebracht :-)

Ik merk bij mijzelf dat het allerbelangrijkste ingrediënt om poëzie te kunnen lezen en waarderen, rust is. Als ik een roman lees, heb ik vaak een zekere gejaagdheid om dóór en dóór te lezen. Dit is natuurlijk ook wel afhankelijk van het genre. Een spannende thriller smeekt er als het ware om snel uitgelezen te worden, terwijl een zorgvuldig gestileerde roman ook in een rustiger tempo verwerkt kan worden. Maar in alle gevallen waarbij een verhaallijn de rode draad is, is dóórlezen bijna een automatisme. Dus als ik een gedichtenbundel in handen heb, moet ik mijzelf bewust beperkingen opleggen: niet meer dan 10 per dag (Deckwitz geeft hiervoor in hoofdstuk 11 over vakantieplannen en -invulling nog een hilarische onderbouwing). En herlezen is geen blijk van een slecht geheugen of concentratieverlies, nee, herlezen geeft juist een verdieping aan de ervaring.

Overigens had ik mijzelf voorgenomen dit boekje rustig, hoofdstuk voor hoofdstuk, te lezen. Net zoals Deckwitz ons doceert om te gaan met de hoeveelheid gedichten. Dit leek mij goed te passen bij mijn huidige onrustige periode, gezien mijn verhuizing en het door mijn man (met een beetje hulp van mij) uitrollen van het concept van Dutch Food School. Maar zij schrijft op een zo aanstekelijke manier, dat ik het boekje non-stop heb uitgelezen. Zij weet met een heel natuurlijk aandoende stijl, het consumeren van poëzie in te bedden in eigentijdse situaties.


Ik moest bij alle aansporingen van Deckwitz denken aan enkele boekjes die in mijn boekenkast terecht zijn gekomen uit de nalatenschap van mijn moeder. Het gaat hier om "Muze"-boekjes, verzamelbundeltjes gedichten die in de jaren '50 zijn uitgegeven ter gelegenheid van de Boekenweek. Als ik het goed begrepen heb, betreft het niet de officiële boekenweekgeschenken, maar waren dit extra uitgaven ter stimulering van (relatief) jonge lezers. Ik heb echt geen idee of mijn moeder deze bundeltjes alleen maar verzamelde of dat zij ook serieus met de inhoud in de weer is geweest. Mijn moeder was zeer zeker een Echte Lezer, maar helaas is zij te jong overleden, over dit soort onderwerpen heb ik niet met haar kunnen praten. Ik koester simpelweg de gedachte dat mijn moeder een uitgebalanceerde, breed geïnteresseerde lezer was :-)

Overigens was er even sprake van lichte paniek. Ik wist namelijk héél zeker dat ik de bundeltjes in een boekenverhuisdoos had gedaan, maar bij het uitpakken van de dozen kwam ik ze niet meer tegen! Gelukkig bleek er gewoon nóg een boekendoos verstopt in de gang te staan. Komt alles toch nog goed.

Olijven moet je leren lezen is zelf geen gedicht, maar er staan mooie, rake zinnen in. Dat maakt dit boek al aantrekkelijk om te lezen, dus zelfs als je tips en aansporingen volledig aan je voorbij laat gaan. Genoeg om over na te denken, zoals de constatering dat als ergens nog geen woord voor is, dit niet betekent dat we er niet over zouden moeten spreken. En spreken, met elkaar een gesprek aangaan, is iets heel anders dan het klakkeloos onze mening verkondigen en de wereld inslingeren. Olijven moet je leren lezen is bij dezelfde uitgever verschenen als Wat we zien als we lezen van Peter Mendelsund. En hoewel het thema van dat boek mij zeker aanspreekt, vond ik persoonlijk de uitwerking niet zo geweldig. De poëzie-benadering van Deckwitz is naar mijn mening veel prettiger vormgegeven. Ook zij heeft (uiteraard) de neiging om af en toe wat belerend over te komen, maar al met al had ik daar geen last van. Ik vind het fijn om te constateren dat er nog steeds uitgeverijen zijn die ruimte en gelegenheid bieden aan dergelijke publicaties. Dat geeft een verbreding van de markt en de persoonlijke mogelijkheden tot verdere ontplooiing.

Hoe staat het met jouw beleving van poëzie? En ben jij door jouw ouders gestimuleerd in lezen of ben jij zelf de voorvechter binnen de familie? Leuk als je een reactie achterlaat.

Veel leesplezier!
theonlymrsjo

woensdag 20 juli 2016

Trapped (dvd serie)


Buiten is het 32 graden.
Binnen iets koeler.
Iets

Het perfecte weer om eens naar een thriller te kijken waarin de sneeuw je om de oren slaat.

Laatst las ik een pesterig stukje over de enige Scandinaviër die nog geen thriller had geschreven, hij was er gewoon nog niet aan toe gekomen stond er. Flauw misschien maar een beetje overweldigend is het aandeel Scandinavische thrillers als boek of tv serie zo langzamerhand wel.

Zelf heb ik vaak wat moeite met de tv series. Ze zijn vaak best leuk hoor, goed in elkaar gezet enzo. Maar een beetje formule werk lijkt het soms wel te worden. En, misschien ben ik de enige maar die series zien er allemaal zo schoon uit. Zelfs als iemand in de modder is gevallen is het nog nette modder.

Trapped (4 dvd's - 10 afleveringen van iets van 55 minuten) is een beetje een uitzondering. Of zo kwam het op mij over. Aardige plot, leuke karakters, soms wat aandoenlijk klungelig en heel veel sneeuw. Heel veel. En dat is best fijn met dit weer.

Trapped speelt in een klein stadje op IJsland. Wanneer de veerboot aanlegt wordt in het water de torso van een onbekende man gevonden. Hoofd en armen ontbreken. Van de veerboot ramt een camper zich het vaste land op. Het gaat heel erg sneeuwen waardoor er niemand in of uit het standje kan. Er is iets met de aanleg van een nieuwe haven. Er is een oud geheim. Er zijn rare inwoners.

Neen, het is allemaal niet grensdoorbrekend nieuw. Maar het is leuk gedaan en vooral hoofdpersoon Andri, de fors uitgevallen politieman met natuurlijk een ongelukkig liefdesleven is een plezier om naar te kijken. En soms wordt er zelfs iemand echt geloofwaardig vuil.

Trapped is te leen.
Of te reserveren.

vrijdag 15 juli 2016

De Binding wordt anders


Afgelopen dinsdag was het dan zover, de gemeenteraad nam het voorstel voor de verbouwing van De Binding aan.

Al een tijdje gonsden er dingen door het dorp. De bibliotheek zou naar de bovenverdieping gaan, de bibliotheek zou helemaal uit De Binding verdwijnen.

Niets van dat gegons is waar. De bibliotheek blijft op precies dezelfde plek in het gebouw als waar we nu zitten.

Zo. Dat was het.

Dat is wel erg kort.

Voor wie het nog niet wist. De nieuwe huurders in De Binding gaan worden; Het Centrum voor Jeugd en Gezin (dat nu nog in De Binnemikke is gehuisvest), De GGD, MEE & De Wering en de afdeling WMO (Wet Maatschappelijke Ondersteuning) van de gemeente.

Organisaties waar de bibliotheek nu, en zeker straks veel mee samenwerkt. 

Heel erg globaal kun je zeggen dat in de ruimte waar eerst Atelier 6 zat de GGD en allerlei spreekkamers komen en dat op de verdieping waar de jeugdafdeling van de bibliotheek was komt een grote kantoortuin waar de medewerkers van de net genoemde organisaties hun administratieve werk gaan doen.

Het verbouwen zal, denk ik, na de zomervakantie gaan beginnen. Voor het jaar voorbij is moet het klaar zijn dus er zal hard gewerkt moeten gaan worden. Daar gaan bezoekers van de bibliotheek vast wat van merken. Je kunt nu eenmaal niet verbouwen zonder dat je daar iets van hoort of op een andere manier iets van merkt.

Zodra we meer weten over mogelijke overlast, of wat dan ook laten we dat natuurlijk even weten.


woensdag 1 juni 2016

De appel valt niet ver van de boom (Gastblog 8)




Bij het woord "Schoppenvrouw" denk ik onmiddellijk aan een speelkaart. En als het dan ook nog eens de titel van een roman is, dan ontkom je bijna niet aan de vraag of er een diepere betekenis zal zijn. Via google kom ik op een website over waarzeggen met kaartlezen. Daar wordt uitgelegd dat Schoppenkaarten de meest symbolische kaarten uit het deck zijn. Zij vertegenwoordigen het onbekende, het mysterieuze, maar kunnen ook de betekenis van dood, ziekte, zorgen, angst, frustraties, vijandigheid en dergelijke hebben. Voor de Schoppenvrouw wordt nog extra genoemd dat zij hatelijk is, kattig, misleidend. Een intrigerende dame dus.
 
Met deze informatie in het achterhoofd, was ik inmiddels behoorlijk nieuwsgierig naar de inhoud van de roman van Mensje van Keulen die de titel Schoppenvrouw draagt (Atlas Contact). De hoofdpersoon is Paula, echtgenote van Oscar (de ogenschijnlijk onberispelijke notaris), moeder van tienerdochter Emmy. Zonder deze kwalificaties is Paula niemand. Zij ontleent al sinds haar jeugd haar identiteit aan haar relaties met anderen. Door een schokkend voorval in het heden waarbij dochter Emmy is betrokken, moet Paula terugdenken aan een voorspelling die de sinistere dr Adami haar ooit heeft gedaan. Zij "kent" deze dokter casu quo waarzegger uit de periode dat zij Charlie als klasgenootje en vriendinnetje had. En via Charlie maakt zij ook nog kennis met haar broer Tobias.

Charlie en Tobias zijn gewend om van hot naar her te verhuizen door het werk van hun vader. Hun moeder heeft een zwakke gezondheid en dat maakt dat zij vooral buiten beeld blijft. Zij wordt behandeld door de vertrouwenspersoon dr Adami. Als het gezin plotsklaps weer naar het buitenland vertrekt, probeert Paula via dr Adami het adres van Charlie te achterhalen. Tevergeefs, dr Adami laat zich daartoe niet verleiden. Hij laat zich wel verleiden om de kaart te leggen voor Paula en hij voorspelt haar weinig goeds als zij ooit kinderen zou krijgen.




In het contact tussen Charlie, Tobias en Paula zit een bepaalde, mooi omschreven, lethargische spanning. Door deze spanning moest ik even terugdenken aan de bijzondere vriendschap tussen Elly en Jenny Penny in de aparte roman Toen god een konijn was van Sarah Winman (Orlando). Elly groeit op in een gezin waarbij de ouders opvallen door afwezigheid, met een lesbische tante, een Joodse buurman en nog wat meer bijzondere figuren. Jenny Penny wordt haar vriendinnetje, maar ook bij Jenny thuis is niet alles helemaal volgens de `standaard`. Door de manier waarop de schrijfster invulling geeft aan die achtergrond en aan de verdere setting van het verhaal, kreeg ik zeker sympathie voor Jenny Penny en Elly. Als de ouders van Elly besluiten om te verhuizen, komt de vriendschap abrupt aan een eind. Later krijgen Elly en Jenny opnieuw contact met elkaar. Toen god een konijn was is een boek dat al intrigeert door de titel, maar los daarvan is het zeker ook het lezen waard. Er komen meerdere thema´s op eigen wijze aan bod. Waar het mij hier om gaat, is in de periode dat Elly en Jenny nog jong zijn, er sprake is van een bepaalde onbevangenheid in hun contact. Dat lijkt ook even het geval in de relatie tussen de jonge Paula, Charlie en Tobias, maar daarin merk je toch ook al de broeierige situatie van de pubertijd.

Paula zelf heeft overigens een enigszins bijzondere moeder. De manier waarop moeder en dochter met elkaar omgaan, lijkt op de relatie tussen moeder en dochter Seije in Het leek stiller dan het was van Eva Kelder (Meulenhoff). Je merkt een spanning, een elkaar met alle geweld willen vermijden maar tegelijkertijd de aantrekkingskracht die er toch vaak tussen een moeder en een kind bestaat. Leven en laten leven blijft toch in al deze boeken, maar met name ook in het werkelijke leven een uitermate belangrijk motto.

Via de voorspelling van de waarzegger met de Schoppenvrouwkaart komt Paula weer terug in het heden. Als Paula in het heden op zoek gaat naar dr Adami om hem te confronteren met de gevolgen van zijn voorspellingen, loopt het uit de hand. Op dezelfde manier als het ook uit de hand is gelopen op het moment dat dochter Emmy voor een project bij oudere mensen over de vloer komt. De appel blijkt niet ver van de boom te vallen. Moeder en dochter hebben allebei, weliswaar los van elkaar en in een andere periode, een moment van verstandsverbijstering. In die toestand is het verschil tussen een duwtje of meer voor hen niet goed invoelbaar. Zowel Paula als Emmy (gesteund door Oscar) reageert na zo'n gebeurtenis redelijk laconiek. Het lijkt of de impact van hun handelen niet tot hen doordringt.

Het "misleidende" dat bij het karakter van een Schoppenvrouw hoort, is absoluut van toepassing op Paula. Zij komt op mij over als een berekenende vrouw, die zich geen rekenschap geeft van de invloed van haar handelen op de levens van anderen. Hoe eerlijk zij altijd is over haar verleden, de vader van haar kind, haar wensen en verlangens, is de vraag die omfloerst wordt beantwoord. Dat geeft het geheel een donker randje. Ik vond het verrassend hoe Mensje van Keulen de twee verhaallijnen aan elkaar wist te knopen. Schoppenvrouw is een goed geschreven, prettig leesbare roman. Het telt minder dan 140 bladzijden, ik moest mijzelf af en toe dwingen om niet al te snel er doorheen te schieten. Het was een prima leeservaring, maar eerlijk gezegd had ik meer van dit boekje verwacht. Misschien dat ik de diepere lagen van de schrijfster over het hoofd zie. Dus als jij daarover ideeën hebt, laat het vooral even hier of op mijn facebookpagina weten :)

Veel leesplezier!
theonlymrsjo

vrijdag 27 mei 2016

Houd de sanseferia hoog (Belangrijk Boek 3)


Voor die mensen die eerdere afleveringen niet lazen even een korte samenvatting van het voorafgaande.

Tot ergens in september kun je de boeken die je belangrijk vindt intikken op/in een website. En daarna wordt dan bekend gemaakt wat het belangrijkste boek van Nederland is.

Belangrijk is, volgens mij, iets anders dan "mooi", of "ontroerend", of zeg "spannend".

Ik bedacht drie boeken die voor mij belangrijk zijn.

Boek 1 staat hier, 2 hier en nu mag nummer 3.

George Orwell - Houd de sanseferia hoog

Van Orwell kun je natuurlijk "1984" of "Boerderij der dieren" lezen. Misschien zijn dat zelfs boeken die meer voor de hand liggen als Belangrijk Boek. Maar zelf vind ik ze, hoe goed en invloedrijk ook, te groot en te onaantastbaar.

"Hou de sanseferia hoog" gaat over armoede, zelfgekozen armoede. Gordon Comstock kan leuke zinnen schrijven. Als dichter wordt hij nauwelijks gelezen maar op een reclamebureau lijkt hij bijna carrière te kunnen maken. Maar dat wil hij niet. Comstock is namelijk in een oorlog, in oorlog met de Geld God. Comstock zoekt geen carriere, eigenlijk zoekt hij armoede, zo groot is zijn afkeer van geld en alles waar dat voor staat. In een niet al te beste boekhandel verdient hij al flink minder, maar zelfs dat is hem nog teveel. Het kan nog minder, het kan nog uitzichtlozer. Vrienden heeft hij nauwelijks meer en zijn vriendin lijkt het ook bijna op te geven. De toekomst is diep duister. En pas dan lijkt Comstock tevreden.

Orwell schreef Sanseferia in de jaren 30 en het boek wordt nu omschreven als een satire op de Britse klassenmaatschappij. Maar zo las ik het niet toen ik nog een puber was. Ik las het als een keihard verhaal vol scenes die plaatsvervangende schaamte oproepen.

Nu ben ik natuurlijk de mildheid zelve maar vroeger, och vroeger, toen had ik van die keiharde en ononderhandelbare principes. Dit kan niet en dat ook niet. En zus zou ik al helemaal nooit doen. Zo kwam niet eens in de buurt van uitvoerbaar. Tot ik dit boek van Orwell las. Toen begon ik wat anders naar mijn ijzeren principes te kijken. Want Gordon Comstock is weliswaar een boeiende hoofdpersoon vol uithoudingsvermogen en met een ijzersterke wil. Maar wat is het vooral een dwaze, diep trieste man die een oorlog vecht waarvan hij weet dat hij hem niet kan winnen. Nu is dat nog tot daaraan toe. Maar wat is het vooral een bloedeloze saaiman. Foei.

Belangrijk dus, al was het maar omdat je in dit boek kunt ontdekken dat volgehouden principes, hoe nobel ook je nog wel eens tot een onaangename, humorloze zeurkous kunnen maken. En dat kan toch niet de bedoeling van principes zijn. Vind ik dan.

Net als mijn eerste Belangrijke Boek is dit boek nog maar nauwelijks te leen in een bibliotheek. Gelukkig hier nog wel.

Ton